Home » Eric Wiebes over de nieuwe wet DBA: 'Niet zo moeilijk doen, gewoon aan de slag'

Eric Wiebes over de nieuwe wet DBA: 'Niet zo moeilijk doen, gewoon aan de slag'

Gepubliceerd op 7 september 2016 11:29

Paniek om niets of reden tot ongerustheid? De afschaffing van de VAR laat de gemoederen niet onberoerd. Wordt alles anders voor opdrachtgevers en zzp’ers onder de nieuwe Wet DBA? Staatssecretaris van Financiën Eric Wiebes: ‘Laten we ophouden met ingewikkeld doen.’

 

Jarenlang fungeerde hij als houvast voor opdrachtgevers en zelfstandigen zonder personeel: de Verklaring arbeidsrelatie. De VAR gaf de opdrachtgever vrijwaring: had een zzp’er er een, dan hoefde zijn opdrachtgever geen loonheffingen in te houden en te betalen. Sinds 1 mei bestaat de VAR niet meer. In plaats daarvan kwam de Wet DBA. Opdrachtgevers en zzp’ers moeten voortaan samen bepalen of er sprake is van een dienstverband en kunnen dat eventueel vastleggen in een modelovereenkomst. Sindsdien verschijnen er regelmatig noodkreten in de pers: opdrachtgevers zouden het teveel gedoe en teveel risico vinden en zzp’ers links laten liggen of vluchten in payroll-constructies. Wordt het tijd voor Eric Wiebes, staatssecretaris van Financiën en verantwoordelijk voor de Belastingdienst, om in te grijpen?


 
Of het nu om een werknemer in loondienst gaat of om een zzp’er: het is superbelangrijk voor een ondernemer om vooraf zekerheid te hebben over de kosten. Begrijpt u dat?

‘Natuurlijk. Onzekerheid is echt een van de weinige producten waar helemaal niemand bij gebaat is. De opdrachtgever niet, de opdrachtnemer niet, de Belastingdienst niet en de samenleving als geheel niet. Gelukkig heeft onze Belastingdienst een heel goede traditie als het gaat om het bieden van zekerheid vooraf.’


 
‘LATEN WE ELKAAR NU GEEN SPROOKJES VERTELLEN DE HELE TIJD’


 
Kunnen opdrachtgevers en zzp’ers ook onder de nieuwe Wet DBA die zekerheid krijgen?

‘Absoluut. Die VAR was namelijk eigenlijk een heel onlogisch ding: het was een soort deken waar van alles onder zat en waardoor de opdrachtgever gevrijwaard was. Sinds 1 mei  zijn opdrachtgever en opdrachtnemer er samen verantwoordelijk voor dat hun arbeidsrelatie klopt.’


 
Bedoelt u daarmee dat het een opschoonactie is tegen schijn­constructies?

‘Nee, dat is niet de intentie. Hoe ik het zie, is dat onder de deken van de VAR een heleboel dingen gebeurden die keurig in orde waren, een paar dingen die wel konden maar niet helemaal op die manier, en ook een paar dingen die echt niet pluis waren. Mijn doel is niet om schijnconstructies te bestrijden maar om ze te voorkomen.’
‘In verreweg de meeste branches is het prima mogelijk om buiten dienstverband te werken. Dat zien we gewoon. Dat is ook mooi, daar zijn we trots op. Het is een fantastische manier om met elkaar te werken. Dat moet een vrije keus zijn. Daarom is het goed om duidelijker te maken hoe dat kan. Mijn ideaal is dat de Belastingdienst geen enkele boete hoeft uit te delen.’

 

 
Geen paniek a.u.b.

Sinds 1 mei van dit jaar geldt de Wet DBA en moeten opdrachtgevers en zzp’ers bekijken of het nodig is om hun relatie voor de Belastingdienst vast te leggen in een model­overeenkomst. Daar hebben ze nog wel even de tijd voor: er is een implementatie­periode van een jaar vastgesteld waarin de Belasting­dienst de handhaving op een laag pitje zet en zich vooral bezighoudt met het uitleggen van de regeling en het begeleiden van opdracht­gevers en zzp’ers. Opdrachtgevers lopen dit jaar dus nog geen risico’s op boetes of aanslagen.

 


Die nieuwe manier van werken zorgt nu wel voor onzekerheid onder zzp’ers en opdrachtgevers.

‘Ik vind dat niet terecht, maar wel begrijpelijk. Je hebt altijd eerst een fase van bewustwording en van gewenning. Maar daarna wordt het een normale werkpraktijk waarbij iedereen weet dat het zo goed zit. In de meeste grote branches zie je dat voor praktisch alle mogelijke manieren van werken nu al wel een modelcontract beschikbaar is. Daarom is mijn oproep ook: laten we vanaf nu ophouden met ingewikkeld doen en gewoon aan het werk gaan. Niet eindeloos doorvragen naar de details en die willen vastleggen – en dat geldt zowel voor ondernemers als voor de Belastingdienst – maar gewoon beginnen.’


 
Zegt u daarmee dat het geen zin meer heeft om nieuwe modelovereenkomsten voor te leggen aan de Belastingdienst?
‘Ik zou zeggen: maak gebruik van wat er is. Want er is genoeg voorhanden. Met de tien algemene modelovereenkomsten die zijn goedgekeurd door de Belastingdienst en op de site staan, kan iedereen uit de voeten. En dan zijn er nu ook al vijftig sectorale modelovereenkomsten. Maak daar gewoon gebruik van. Laten we wel wezen: als iedere ondernemer zijn eigen modelovereenkomst gaat maken en de Belastingdienst die allemaal moet gaan beoordelen, hebben we een veel te grote klus. En de economie groeit nu, dus ga vooral lekker aan het werk.’


 
En dan krijg je als ondernemer niet alsnog de Belastingdienst op je nek?

‘Als je je gewoon normaal gedraagt, is er niets aan de hand. En dan kunnen er heus nog wel eens een keer wat dingen tussendoor glippen, maar dan legt de Belastingdienst je ook echt niet meteen op het hakblok. Zo werkt het nooit en zo zal het ook nu niet werken. De Belastingdienst is geen adviseur, maar ik heb de dienst wel gevraagd om niet in de nee-modus te gaan zitten en uit te leggen wat er wel kan.’

 

 

Wel/geen dienstbetrekking?

Of de relatie tussen een opdrachtgever en een opdrachtnemer als dienstverband geldt voor de Belastingdienst, hangt af van drie zaken: er moet sprake zijn van persoonlijke arbeid, van loon en van werkgeversgezag. Ontbreekt er één van deze drie dan is van loondienst geen sprake.Iets telt bijvoorbeeld niet als persoonlijke arbeid als een zzp’er zelf een vervanger mag regelen (die wel gekwalificeerd moet zijn voor het werk). En van werkgeversgezag is geen sprake als er alleen afspraken worden gemaakt over het eindresultaat. Aanwijzingen en instructies gericht op het resultaat van de opdracht zijn ook geen vorm van werkgeversgezag. Maar op het moment dat een zzp’er in de werkkleding van het bedrijf op precies dezelfde manier als andere werknemers met het gereedschap van de werkgever zijn werk doet, zal de Belastingdienst waarschijnlijk spreken van een dienstverband. Dit was overigens ook bij de VAR al het geval.

 

 
Dus als je een constructie voorlegt die niet blijkt te mogen, loop je niet het risico dat je met terugwerkende kracht met boetes om de oren wordt geslagen?

‘Nee, de insteek is om samen te kijken hoe het dan wel kan. En in de meeste branches zijn daar ook oplossingen voor. Vervolgens is het een kwestie van proefdraaien en dan pas kom je bij handhaving. Maar ook dan geldt: als je te goeder trouw bent en je zit in het grijze gebied, dat de Belastingdienst eerst zal zeggen: let hier eens op.’
 


Levert die Wet DBA opdrachtgevers niet zoveel gedoe op dat zzp’ers minder aantrekkelijk worden?

‘Nee, dat denk ik niet. Natuurlijk is het even wennen, maar dit is niet iets dat je elk jaar hoeft te doen. Zo’n modelovereenkomst is ook helemaal niet verplicht als duidelijk is dat de opdrachtnemer een echte ondernemer is, en dat is in de meeste gevallen zo. Laten we het niet moeilijker maken dan het is.’


‘Als ik nóg een oproep mag doen: laten we elkaar nu geen sprookjes vertellen de hele tijd. Dat je zzp’er via payrollers zou moeten gaan inhuren, is echt objectief onzin. Natuurlijk kunnen er goede redenen zijn om met payrollers te werken, maar de afschaffing van de VAR heeft daar echt niets mee te maken.’

 

Eric Wiebes: ‘Laten we het niet moeilijker maken dan het is’



Gaat de Belastingdienst meer werk maken van de Wet DBA dan ze deed bij de VAR?

‘De Belastingdienst zal vooral werk maken van die zekerheid vooraf en van goede communicatie met bedrijven. Ik  heb trouwens ook genoeg ondernemingen gesproken die aangeven best blij te zijn met een gelijker speelveld. Zodat ze niet meer op hoeven te boksen tegen collega-bedrijven die de wet wat anders interpreteerden. Dat concurreert wel zo eerlijk.’


 
Wat bedoelt u daarmee?

‘In sommige situaties geldt gewoon: als het er niet uitziet als een ondernemer, als het niet ruikt als een ondernemer en als het zich niet gedraagt als een ondernemer, dan is het er waarschijnlijk ook geen. Neem een vrachtwagenchauffeur zonder eigen vrachtwagen, die zijn eigen route niet mag bepalen, geen zeggenschap heeft over zijn arbeidsvoorwaarden en zich niet mag laten vervangen. Wat is er nou precies zo ondernemend aan deze meneer? Als de concurrent die mensen gewoon in dienst heeft, wat is daar dan zo gek aan?’


 
Er zijn genoeg situaties waarin het diffuser ligt. Mag je als zzp’er nog een t-shirt aan van de baas en dat soort dingen.

‘Om dat soort details nou allemaal in een modelovereenkomst te gaan zetten, lijkt me niet zo productief. Als ik een onderneming had, zou ik me verder niet zo druk maken over de details. Dat soort kleine dingen leiden echt niet meteen tot boetes. De Belastingdienst is een heel redelijke partij.’

 

Vier misverstanden over de modelovereenkomst


Misverstand 1: Het is verplicht om met een modelovereenkomst te werken
Dit is niet waar. Als een opdrachtgever met een zzp’er gaat werken, moeten ze wel samen bepalen of er sprake is van loondienst. In veel gevallen is het duidelijk dat hiervan geen sprake is. In twijfelgevallen biedt een model­overeenkomst zekerheid, maar dat is niet verplicht.
 
Misverstand 2: Modelovereenkomsten leveren geen enkele zekerheid op
Alle modelovereenkomsten die te vinden zijn op de website van de Belastingdienst zijn goedgekeurd. Als er volgens zo’n modelovereenkomst wordt gewerkt, is duidelijk dat er geen sprake is van loondienst en dat de opdrachtgever geen loonheffingen hoeft in te houden en te betalen.
 
Misverstand 3: Werken met model­overeenkomsten levert ontzettend veel werk op 
Dat is niet het geval. Als het al nodig is om met een modelovereenkomst te werken, dan hoeft dit niet meer werk op te leveren dan nu met de VAR. Het is niet nodig om voor elke situatie een specifieke modelovereenkomst te maken. Wel moet het voor beide partijen duidelijk zijn volgens welke modelovereenkomst wordt gewerkt. De modelovereenkomsten hebben een geldigheid van vijf jaar.
 
Misverstand 4: Als opdrachtgever kun je voortaan beter werken via intermediairs
Voor het verkrijgen van zekerheid maakt het niet uit voor opdracht­gevers of ze rechtstreeks zaken doen met zzp’ers of werken via een intermediair (zoals een payrolling-bedrijf of uitzendbureau). Ook die relaties moeten worden beoordeeld op de vraag of er sprake is van een dienst­betrekking. Mocht dat volgens de Belastingdienst het geval zijn, dan blijft de opdracht­gever niet buiten schot.

 

Bron: VNO-NCM.nl

 


«   »